Yurt Dışında Türkçe Psikolog Arayanlar İçin Anadilde Online Terapi

Yurt dışında yaşayan pek çok kişi için psikolojik destek almanın önündeki engel, destek ihtiyacını fark etmemek değil; nereden ve hangi dilde alacağını bilememektir. Bulunduğunuz ülkede Türkçe konuşan bir psikolog bulmak çoğu zaman zordur; online terapi, Türkiye'deki bir klinik psikologla anadilinizde düzenli olarak çalışmayı mümkün kılar.

Bulunduğu ülkede terapi almayı düşünen kişi genellikle üç engelle karşılaşır: uzun bekleme süreleri, maliyet ve en önemlisi dil. Bu yazıda anadilde online terapinin ne anlama geldiğini, nasıl işlediğini, kimler için uygun olduğunu ve seçim yaparken nelere dikkat edilmesi gerektiğini ele alacağız.

Neden anadil önemli?

Psikoterapide dil, yalnızca bilgi taşıyan bir araç değildir; terapinin kendisidir.

• Duygular anadilde daha doğru ifade edilir: Çoğu insan için duygusal kelime dağarcığı en zengin biçimde anadilinde bulunur. 'Üzgünüm' ile 'içim daralıyor' arasındaki fark, yabancı dilde çoğu zaman kaybolur. Bu nüanslar terapide önemsiz ayrıntılar değil, çalışmanın asıl malzemesidir.
• Erken anılar anadilde kodlanmıştır: Çocukluk deneyimleri, aile içi konuşmalar ve ilk ilişkiler anadilde yaşanmıştır. Bu anıları başka bir dilde anlatmak, onları bir adım uzaktan ele almak anlamına gelebilir.
• Yabancı dil mesafe yaratır: Bu bazen işe yarar; bazı kişiler zorlayıcı konuları yabancı dilde daha rahat anlatabilir. Ancak aynı mesafe, duyguya yaklaşmayı da engelleyebilir.
• Düşünmeye ayrılan enerji azalır: Yabancı dilde konuşurken zihnin bir kısmı cümle kurmakla meşguldür. Anadilde bu yük ortadan kalkar ve dikkat tamamen anlatılana yönelir.

Araştırmalar da bu gözlemlerle örtüşüyor. İki dilli kişilerle yapılan bir çalışmada, katılımcılar hangi dilde yaşadıkları dönemi o dilde sorulduğunda daha fazla anı hatırlamıştır. Yabancı dilde duyulan duygusal ifadeler, anadildekilere göre daha zayıf bedensel tepki uyandırır. Kültüre uyarlanmış ruh sağlığı müdahalelerini inceleyen 76 çalışmalık bir meta-analizde ise danışanın anadilinde yürütülen müdahaleler, İngilizce yürütülenlere göre iki kat daha etkili bulunmuştur.

Kültürel bağlamın payı

Dilin yanında ikinci bir etken var: kültürel bağlamın paylaşılması.

Aile beklentileri, toplumsal kurallar, mahalle baskısı, kadın erkek rolleri, evlilik ve ebeveynlikle ilgili beklentiler; bunları bir yabancıya anlatmak, önce uzun bir açıklama gerektirir. Bu açıklama yükü hem zaman alır hem de anlatının doğallığını bozar.

Kültürel bağlamı paylaşan bir uzmanla çalışırken bu açıklama gerekmez. Bir cümle söylendiğinde arka planı zaten bilinir. Bu, sürecin daha kolay derinleşmesine yardımcı olabilir.

Buna göç deneyiminin kendisi de eklenir: gurbet özlemi, aidiyet sorusu, uzaktaki ailenin suçluluğu, statü kaybı, kültür şoku. Bu deneyimleri tanıyan bir uzmanla çalışmak farklı bir başlangıç noktası sağlar.

Online terapi nasıl işler?

Süreç yüz yüze terapiden yapı olarak farklı değildir.

• İlk görüşme tanışma ve değerlendirme amacı taşır. Sizi getiren durum, öyküsü, günlük yaşamınıza etkisi ve beklentileriniz konuşulur; sonunda nasıl bir çalışma yürütülebileceğine dair bir çerçeve oluşur.
• Seanslar kliniğimizde 50 dakika sürer ve genellikle haftada bir yapılır. Görüşmeler görüntülü olarak gerçekleştirilir.
• Saat farkı seans planlanırken dikkate alınır. Avrupa'daki danışanlar için fark genellikle küçüktür; Amerika kıtası veya Uzak Doğu'da yaşayanlar için uygun saat aralıkları birlikte belirlenir.
• Gizlilik yüz yüze görüşmedeki ilkelerle aynıdır. Seansların kaydedilmemesi ve görüşmenin yalnızca danışan ile uzman arasında kalması esastır.
• Randevu talepleri WhatsApp üzerinden yazılı olarak alınır. Bunun nedeni randevu bilgilerinin kayıt altında kalması ve karışıklıkların önlenmesidir.

Terapi süreci ve psikolog seçimi hakkında daha fazla bilgi için psikolog seçimi ve terapi süreci rehberimize bakabilirsiniz.

Online terapi yüz yüze kadar etkili mi?

Bu, en sık sorulan sorulardan biridir. Araştırmaların genel eğilimi, birçok yaygın sorun alanında online terapinin yüz yüze terapiye benzer sonuçlar verdiği yönündedir. Özellikle kaygı ve depresyon alanlarında bu konuda geniş bir literatür bulunmaktadır. Görüntülü görüşmeyle verilen hizmetleri yüz yüze hizmetlerle karşılaştıran 57 çalışmalık bir meta-analizde sonuçlar büyük ölçüde denk bulunmuştur; yazarlar randomize kontrollü çalışmaların sayısının hâlâ sınırlı olduğunu da not eder.

Yine de bazı durumlar online yürütmeye uygun değildir: ciddi kriz durumları, yakın risk içeren tablolar, ağır psikiyatrik tablolar ve yerinde tıbbi değerlendirme gerektiren durumlar. Böyle durumlarda bulunduğunuz ülkedeki sağlık sistemine başvurmak gerekir.

Online terapinin kendine özgü avantajları da vardır: kendi ortamınızda olmak bazı kişiler için konuşmayı kolaylaştırır, ulaşım süresi ortadan kalkar ve taşınma durumunda süreç kesintiye uğramaz. Bu son nokta yurt dışında yaşayanlar için önemlidir; şehir veya ülke değiştirseniz de aynı uzmanla çalışmaya devam edebilirsiniz.

Nelere dikkat edilmeli?

• Uzmanın niteliği: Karşınızdaki kişinin hangi alanda lisansüstü eğitim aldığını ve hangi ekolde çalıştığını öğrenmek hakkınızdır. Bunu sormak yersiz değildir.
• Şeffaflık: Seans süresi, sıklığı, ücret, iptal koşulları ve gizlilik ilkeleri baştan net olmalıdır.
• Gerçekçi vaatler: 'Kesin sonuç', 'birkaç seansta iyileşme' gibi ifadelerden uzak durmakta fayda vardır.
• Teknik koşullar: Kesintisiz bir bağlantı ve yalnız kalabileceğiniz bir oda gerekir. Evde mahremiyet sağlanamıyorsa araba, boş bir ofis veya sakin bir mekân alternatif olabilir; kulaklık kullanmak da yardımcı olur.
• Sürekliliğe uygunluk: Terapi tek seferlik bir görüşme değildir. Düzenli olarak ayırabileceğiniz bir zaman diliminin olması önemlidir.

Hangi konularda çalışılır?

Kliniğimizde ergen ve yetişkinlere yönelik bireysel psikoterapi yürütülmektedir; uzmanlarımız bilişsel davranışçı terapi ve psikanalitik yaklaşım çerçevesinde çalışmaktadır.

Yurt dışında yaşayan danışanlarla sık çalışılan konular arasında uyum süreci ve kültür şoku, yalnızlık, aidiyet ve kimlik soruları, gurbet özlemi, uzaktaki aileyle ilişkiler ve suçluluk, geri dönüş kararı, mesleki belirsizlik ve statü kaybı yer alır. Bunların yanında kaygı, depresyon, panik atak ve tükenmişlik gibi konularda da çalışılır.

Online terapi sayfamızda hizmete dair ayrıntılı bilgi bulabilir, uzman kadromuz hakkında bilgi alabilirsiniz. Türkçe çalışan uzmanlarımızı Türkçe online psikolog sayfamızda tanıyabilirsiniz.

Acil bir durumdaysanız

Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa veya kendinizi güvende hissetmiyorsanız, bu beklenmesi gereken bir durum değildir. Bulunduğunuz ülkenin acil yardım hattını arayın veya en yakın acil servise başvurun. Avrupa Birliği ülkelerinin tamamında 112 acil çağrı numarası geçerlidir; Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da 911 kullanılır. Diğer ülkelerde yerel acil numarayı önceden öğrenmenizi öneririz.

Online terapi ve randevu hattımız kriz müdahalesi için uygun değildir; acil durumlarda lütfen bulunduğunuz ülkedeki acil servislere başvurun.

Dr. Öğr. Üyesi Ayşen Gündüz, psikanalitik psikoterapi çerçevesinde göç ve kültürel uyum, yas ve kayıp ile duygudurum sorunları alanlarında yetişkinlerle çalışmaktadır. Yurt dışında yaşayan danışanlarla Türkçe online seanslar, İstanbul'dakilerle Şişli Bomonti'deki kliniğimizde yüz yüze seanslar yürütmektedir. Ayrıntılı bilgi için Dr. Öğr. Üyesi Ayşen Gündüz sayfasına bakabilirsiniz.

İngilizce seans tercih edenler için Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Koşe seanslarını Türkçenin yanı sıra İngilizce olarak da yürütmektedir. Ayrıntılı bilgi için Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Koşe sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Marian, V., & Neisser, U. (2000). Language-dependent recall of autobiographical memories. Journal of Experimental Psychology: General, 129(3), 361–368. https://doi.org/10.1037/0096-3445.129.3.361
• Caldwell-Harris, C. L. (2015). Emotionality differences between a native and foreign language. Current Directions in Psychological Science, 24(3), 214–219. https://doi.org/10.1177/0963721414566268
• Griner, D., & Smith, T. B. (2006). Culturally adapted mental health intervention: A meta-analytic review. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 43(4), 531–548. https://doi.org/10.1037/0033-3204.43.4.531
• Batastini, A. B., Paprzycki, P., Jones, A. C. T., & MacLean, N. (2021). Are videoconferenced mental and behavioral health services just as good as in-person? A meta-analysis of a fast-growing practice. Clinical Psychology Review, 83, 101944. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2020.101944